Yükseltgenme-İndirgenme (Redoks)

Yükseltgenme ve İndirgenme anlatım.

Yükseltgenme ;

–Bazı elementlerin Y.B. reaksiyonda artar,

–Elektronlar eşitliğin sağ tarafındadır.

İndirgenme;

–Bazı elementlerin Y.B. reaksiyonda azalır,

–Elektronlar eşitliğin sol tarafındadır.

Demir cevherleri, demir içeriği fazla olan minerallerdir. Bunlardan biri olan hematit, Fe2O3 bildiğimiz demir pasına, kimyasal olarak çok benzer. Hematitten demir metali yüksek fırında elde edilir.

Fe2O3(k) + 3 CO(g) 2 Fe(s) + 3 CO2(g)

Yükseltgenme ve indirgenme mutlaka birlikte olur.

Fe3+, metalik demire indirgenir.

CO(g), karbon dioksite yükseltgenir.

Yükseltgenme Basamakları

 

Metaller                                                                                                                                              Ametaller 

elektron                                                                                                                                     elektron almaya 

vermeye yatkındır.                                                                                                                      yatkındır

Na ® Na+ + e–                                                                                                                                Cl  + e  ® Cl

İndirgeyiciler                                                                                                                            Yükseltgeyiciler

Yükseltgenme basamağı, bir atomun bileşiklerinde verdiği, aldığı ya da bağ yapmakta kullandığı elektron sayısıdır.

Yükseltgenme basamaklarını belirleyin.

3+ 2-                2+2-               0         4+2-

Fe2O3(k) + 3 CO(g) → 2 Fe(s) + 3 CO2(g

Fe3+, metalik demire indirgenir.

CO(g), karbon diokside yükseltgenir.

Yarı tepkimeler

Reaksiyon iki yarı tepkime ile gösterilir.

Yükseltgenme :   Zn(k) →   Zn2+(aq) + 2 e

İndirgenme :       Cu2+(aq) + 2e- →  Cu(k)

 Net :                 Cu2+(aq) + Zn(k) → Cu(k) + Zn2+(aq)

İndirgenme Yükseltgenme (Redoks) Eşitliklerinin Denkleştirilmesi

Bir kimyasal tepkimede kaybedilen elektron sayısı ile kazanılan e- sayısı birbirine eşit olmalıdır. Bu amaçla, elementlerin ve bileşiklerin içindeki atomların yükseltgenme sayıları saptanır.

Bunun için;

1) Element halindeyken tüm atomların yükseltgenme sayıları sıfırdır (H2, Cu, C).

2) Basit iyonlardaki (tek atomlu) atomların yükseltgenme sayısı, iyonun yüküne eşittir.

Mg2+ (+2), Cl1- (-1).

3) a) Bileşiklerin büyük çoğunluğunda hidrojenin yükseltgenme sayısı (+1)’dir.

(H2O, HCl, HNO3).

Elektron kaybetme eğilimleri hidrojeninkinden büyük olan atomlarla yaptığı az sayıda bileşikte, hidrojenin yükseltgenme sayısı (-1)’dir.

(NaH, MgH2, CaH2 gibi metal hidrürler).

  1. b) Oksijenin bileşiklerinde yükseltgenme sayısı (-2)’dir. (H2O, CO2, Fe2O3, N2O5).

Ancak peroksitlerinde yükseltgenme sayısı (-1)’dir.

(H2O2, BaO2, Na2O2).

  1. c) Bütün bileşiklerinde alkali metallerin yükseltgenme sayısı (+1)’dir. (Li2O, NaCl, KBr).

Toprak alkalilerinde ise (+2)’dir.

(BeO, Mg(NO3)2, CaCl2, BaSO4).

4) Bileşiklerde, elementlerin yükseltgenme sayılarının toplamı sıfırdır.

KMnO4 ;   (+1) + x + 4(-2) = x (Mn) = +7

5) Çok atomlu iyonlarda, atomların yükseltgenme sayıları toplamı, iyonun yüküne eşittir.

Cr2O72- ;  2Cr + (-2).7 = -2  ,  Cr = +6

Redoks denklemleri denkleştirilirken;

I. Elektron alışveriş denkliği II. İyon yükleri denkliği  III. Atom sayıları denkliği sağlanır.

İndirgenme Yükseltgenme (REDOKS) Eşitliklerinin Denkleştirilmesi.

1) Yarı Reaksiyon Yöntemi (İyon-Elektron Yöntemi)

  • Yükseltgenme-indirgenme yarı-eşitliklerini ayrı ayrı yazınız ve denkleştiriniz.
  • Her iki yarı eşitlikteki katsayıları her ikisinde aynı sayıda elektron bulunacak şekilde ayarlayınız.
  • Denkleştirilmiş net eşitliği elde etmek için iki yarı tepkimeyi toplayınız (elektronlar birbirini götürsün).
  • İyon yüklerinin denkliğini sağlayınız.
  • Atom sayılarının denkliğini sağlayınız.

Farklı anlatım teknikleriyle hazırlanmış diğer İyonlaşma çizelgesine buradan ulaşabilirsiniz.

Bu makale size yardımcı oldu mu?

Benzer Makaleler

Leave A Comment?