Seryum (Ce)

 Seryum, periyodik cetvelde nadir toprak elementleri (lantanitler) grubunda bulunan. Ce sembolüyle gösterilen metalik bir element.
  • Simge: Ce
  • CAS numarası: 7440-45-1
  • Elektron konfigürasyonu: Xe 4f1 5d1 6s2
  • Erime noktası: 795 °C
  • Atom numarası: 58
  • Atom kütlesi: 140,116 ± 0,001 u
  • Kaşif: Wilhelm Hisinger

Saf seryum gri parlak olduğu halde havada süratle donuklaşır. Seryum-4 bileşikleri zayıf bir baz olan CeO2 bileşiğinden türerler. Seryum -4 bileşiklerinin çoğu sarı ilâ kırmızı renktedir.

seryum_semboluCeO2 beyaz renkli olup sülfat asidinde çözünür. Saf seryum kalay gibi yumuşak olup, kolayca işlenir. Güçlü redüksiyon (indirgeme) vâsıtasıdır. Su ile soğukta yavaş sıcakta hızla reaksiyon verir.

Tabiatta bulunuşu: Seryum, 1803’te J. Berzelius ve Wilhelm tarafından keşfedildi. Tabiatta en bol bulunan nâdir toprak elementlerindendir. Birçok mineraller seryum ihtivâ ederse de, ticârî önemi olan seryum mineralleri monazit kumu, bestansit ve serit mineralleridir. Minerallerinde diğer nâdir toprak elementleri de bulunur. Seryumu diğer nâdir toprak metallerinden ayırmak için seryum (4+) değerlikli hâle yükseltgenir. Çünkü seryum (3+) değerlikli haldeyken, diğer aynı grubun metallerinden zor ayrılır. Seryum -4 tuzları pH= 2,7 de çökerken, diğer 3+ değerlikli metallerin tuzları pH= 6,3-8,2 arasında çöker.

Kullanıldığı Yerler

Seryum ve bileşiklerinin pekçok kullanım alanı vardır. Seryum alaşımlarının en önemlisi % 50 oranında seryum ihtivâ eden mişmetaldir.

Bu metal çakmaktaşı olarak, ayrıca çeşitli alaşımlarda yükseltgenmeyi önleyici ve vakum tüplerinde oksijen giderici getter olarak kullanılır. Jet motorlarında kullanılan, yüksek sıcaklığa dayanıklı alaşımlar % 3 oranında seryum ihtivâ ederler. Metal olarak, sinema, televizyon ve benzeri sanâyilerde aydınlatma maksadıyla kullanılan karbonla doyurulmuş ark lambalarında da kullanılır. Seryumun 4+ değerlikli tuzlarından analitik kimyâda demir gibi oksitlenebilen maddeleri tâyin etmede, oksitleyici ajan olarak istifâde edilir. Ayrıca seryum dioksitten optik sanâyiinde camın ince perdahlanmasında; cam üretiminde renk giderici olarak; porselen kaplamalarda saydamsızlık verici olarak faydalanılır.

Seryum nitrat ise akkor gaz lambalarının gömleklerinde kullanılır; öbür seryum tuzlarından da fotoğraf ve dokuma sanâyilerinde faydalanılır.

Atom numarası: 58 Simge: Ce Kütle numarası: 140.12 Kaynama Noktası (C): 3468 Erime Noktası (C): 795 Yoğunluk: 6.67 Buharlaşma Isısı: 95 Kaynaşma (Füzyon) Isısı: 1.2 Elektriksel iletkenlik: 0.013 Isıl iletkenlik: 0.026 Özgül Isı Kapasitesi: 0.042

Yorum Yap

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.