Atom

Atom sözcüğü Yunanca’dan gelmektedir. Yunanca’da ‘kesilemez’ anlamı taşımaktadır.  Atom maddenin en küçük yapı taşıdır. Ancak atomda atom altı parçacıkları da bulunmaktadır. Bunlar; nötron, proton ve elektronlardır. Bu atom altı parçacıklarından en hafifi ve negatif yüklü olanı elektronlardır. Elektronlar atomun çevresindeki yörüngede bulunmaktadırlar. Bunun yanında protonların yükü pozitiftir, elektronlara göre kütleleri oldukça fazladır. Protonlar elektronların 1839 katı kadardır. Nötronlar ise nötr özelliktedir. Nötronlar da protonlar gibi elektronların 1839 katı kadardır. Elektronlar atomun çevresindeki yörüngede bulunurken, proton ve nötronlar atomun çekirdeğini oluşturmaktadırlar. Bu atom altı sayılarının farklı olması, atomun da farklı olmasına neden olmaktadır. Bir atomun proton sayısı atom numarasını belirlemektedir.

Atomun Yapısı Nasıldır?

Atomun çapı hesaplanırken etrafını sarmalamakta olan elektron bulutu da hesaba katılmıştır. Atom çapı 10-8 cm mertebesindedir. Atomun çekirdeğinin çapı ise  10-13 cm kadardır. Atomlar oldukça küçük parçacıklar olduğu için optik mikroskoplarla görülemezler. Bunun yerine elektron mikroskobu, nükleer manyetik spektroskopisi ve X ışını mikroskobu gibi mikroskoplarla atomun içeriği görülmektedir.

 Atom Modelleri Nelerdir?

Bilim adamları tarafından yüzyıllardır atomlar detaylı bir şekilde araştırılmıştır.

Bu bilim adamlarından bazıları şunlardır; Demokrit, J.J. Thomson, Jhon Dalton, Niels Bhor, Albert Einstein… Birçok bilim adamı bu araştırmalarında çeşitli bilgilere ulaşmışlardır.  Bunun sonucunda farklı atom modelleri ortaya çıkmıştır.

Dalton Atom Modeli:  Jhon Dalton’un ileri sürdüğü bu atom modeline göre; maddeler çok küçük yapı taşları topluluğu halinde bulunmaktadır. Bu atom modelinde ortaya konulan temel özellikler şunlardır:

1- Maddelerin özellikleri gösteren parçacıklar atomlar veya atom gruplarıdır.
2- Aynı cins elementlerin atomları birbiriyle tamamen aynıdır.
3- Maddenin en küçük yapı taşı atomdur, atomlar parçalanamaz.
4- Atomlar belli sayılarda birleşerek molekülleri oluştururlar. Oluşan bu bileşikler ise  standart özellikteki moleküller topluluğudur.
5- Atomlar içi dolu kürecikler şeklindedir.

Dalton atom modelindeki bu özelliklere günümüzde yapılan araştırmalar ile eklentiler ve değiştirmeler yapılmıştır.

1- Atomlar içi dolu kürecikler değildir. Boşluklu yapıdadırlar.
2- Aynı cins atomların yapısı tam olarak aynı değildir.
3- Maddelerin en küçük yapılarının atom olduğu ve atomların parçalanamaz olduğu doğru değildir. Atomlar radyoaktif ışınlar ile parçalanarak farklı atomlara ayrılabilirler.
4- Bütün maddeler farklı tür atomlardan oluşmuştur.

Thomson Atom Modeli: İngiliz Fizikçi olan Thomson  elektronu, izotopları ve kütle spektrometresini keşfetmiştir. Fizik Profesörü ünvanını almıştır. Thomas atom içinde elektron ve protonun eşit olarak dağıldığını  tanımlamıştır.

Rutherford Atom Modeli: Thomson’un atom modelini doğru bulmayan Rutherford  alfa saçılması deneyini yapmıştır. Elektronların pozitif yüklü bir çekim kuvvetinin etrafında elektriksel çekim kuvvetinin etkisi altında dolanmakta olduğunu kanıtlamıştır.
Bhor Atom Modeli: Bhor, Rutherford Atom Modelinden yararlanarak yeni bir atom modeli ortaya koymuştur. Bu atom modeline göre elektron kararlıdır ve ışık yaymaz.  Elektrona enerji verilirse elektron bulunduğu enerji seviyesinden daha yüksek bir enerji seviyesine sıçrar. Bu durumda atom kararsızdır.

De Broglie Atom Modeli: Bhor Atom Modeli’ne göre ‘ enerji sıçramaları’ yetersiz kalmaktadır. Bunun çözümü için bilinen bazı tanecikleri uygun koşullar altında elektromanyetik radyasyonlar gibi  olduğunu ispatlamaktı. Bu modele göre farklı elektron yörüngeleri çekirdeğin etrafında kapalı dalga halkaları oluşturmaktadır.

Yorum Yap