Allotrop

Allotrop Nedir ?
Kısaca aynı kimyasal özelliklere sahip fakat farklı fiziksel özelliklere sahip olan madde demektir. Yani Aynı maddeden Birçok cismin ya da organizmanın  birçok fiziksel halde bulunmasına denir. Bu kelimeyi Dünya da ilk defa ” Berzelius ” kullanmıştır. Fosfor, karbon, oksijen,  kükürt, helyum gibi birçok element çok farklı yapıda özellikler gösterebilir. Ancak B-kükürt, A -kükürt, elmas, kırmızı fosfor ve beyaz fosfor gibi grafit kristal halde görülür; helyum II ve helyum I sıvı halde, ozon ve oksijen ise her üç halde (sıvı, katı, gaz) bulunabilir. Bütün bu farklı maddelere aynı elementin allotropisi ( hali ) denir.

Her cismin atomları değişik yapılarda olabilir. Bu yüzden dolayı Allotrop aslında yapısal bir olaydır. Örneğin,  A -kükürt maddesinde atomlar, ortorombik sistem oluşturdukları bir kristal ile bakışım düzeni sayesinde gruplaşırken B -kükürt maddesi gruplaşma ve mono klinik sistemde oluşup ortaya çıkar; diğer taraftan, elmas ise kübik bir sistemde, grafit heksagonal  bir sistem içinde kristalleşir.

Allotrop Özellikleri Nelerdir?

Allotrop temel özellikleri olarak aynı maddeden oluşan bir elementin farklı maddeler alabilmesidir. Diğer bir deyiş ile aynı maddeden doğan farklı yapısal özellikler de ki elementler farklı maddeler oluşturabiliyor. Allotropinin en belirgin özelliği oluşan dönüşümlerin bir türden diğer türlere dönüşüyor olabilir olması. Ancak bazen bazı dönüşüm aşamaları farklı yöntemlerle olabiliyor. Örnek vermek gerekirse beyaz fosfordan kırmızı fosfora geçmek için ısı yeterli olabiliyor, ancak tersi bir dönüşüme söz konusu olduğunda bu işlemin buharlaşma evresinden geçmesi gerekiyor.

Ozon ‘dan oksijen maddesine geçiş sadece ısı ile olabiliyorken, ters yönlü dönüşüm de ise elektriksel bir alan ya da güçlü elektrik akımı boşalımı ve benzeri bir duruma ihtiyacı olur. Diğer taraftan bu denge homojen madde yapmayan iki farklı allotrop arasında kurulur ise tek değişkenli genel denge yasaları geçerli olmuş olur. Bu nedenle bu dönüşümler fiziksel bir hal değişim gibidir. Sa ve Sb arasında var olan denge olağan atmosfer basıncı varlığında, 96 derecede oluşur. Sıcaklık dengesi basınçla doğru orantılı olarak artar. Bu olay Sa ‘nın Sb ‘ye dönüşüm sırasında eşlik eden ısı soğurulması ya da hacim artışı ile doğrudan ilgilidir. Terim olarak Allotrop genel anlamda elementler için kullanılıyor olsa da;  bileşikler de çoğu zaman benzer özellikler gösterebiliyor.

Aslında formül olarak aynı kimyasal yapıda olan birçok bileşik madde, farklı özellikler taşıyabilir. Bu maddelere çok biçimli bileşik maddeler denir. Allotrop özel birçok biçimliliktir.

Yorum Yap

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.