Aktinitler

Aktinitler Nedir?
Aktinitler, periyodik sistemin 7’nci sırasında bulunan ve elektron diziliminde 4f orbitallerinin dolması ile oluşan elementlere verilen isimdir. 4f orbitalleri 14 elektron alma kapasitesine sahip olduğu için, Aktinitler de 14 adet elementten oluşmaktadır. Elektron dağılımı yapılırken öncelikli olarak 7s orbitaline elektron yerleştirilerek, sonrasında 4f orbitallerinin sırasıyla elektron gelmesi ile elektron dağılımı gerçekleştirilmektedir. Nükleer reaksiyona girme konusunda sorunları olmayan bu elementler, hızlı bir şekilde ciddi enerjiler ortaya çıkaran ardışık nükleer reaksiyonlar sonucunda ciddi miktarlarda enerji ortaya çıkarmaktadırlar. Bu ortaya çıkan enerji kontrol altında tutulması ile elektrik enerjisi halinde faydalı enerji haline dönüştürülmektedir. Bu elementler aşağıdaki gibi sıralanmıştır.

89 elektronlu Aktinyum
90 elektronlu Toryum
91 elektronlu Protaktinyum
92 elektronlu Uranyum
93 elektronlu Neptünyum
94 elektronlu Plütonyum
95 elektronlu Amerikyum
96 elektronlu Küriyum
97 elektronlu Berkelyum
98 elektronlu Kaliforniyum
99 elektronlu Einsteinium
100 elektronlu Fermiyum
101 elektronlu Mendelevyum
102 elektronlu Nobelyum
103 elektronlu Lawrensiyum

Bu elementler 7nci periyotta 7s’den sonra 4f orbitallerine elektronların yerleşmesi ile oluşmaktadır.

Aktinitlerin Özellikleri Nelerdir?
Aktinitler radyoaktif elementlerdir. Ağır metal sınıfında, kendiliğinden çekirdek bozulması oluşturan ve kararsız elementlerdir. Çoğunluğu laboratuvar şartlarında suni olarak üretilen elementler olan aktinitlerden, Aktinyum, Uranyum, Toryum ve Protaktinyum doğal halde bulunmaktadır. Bu dört element haricinde kalanlar laboratuar şartlarında üretilmektedir. Doğada var olan bu 4 aktinit elementini ortak özelliği düşük atom numarasına sahip olmasıdır. Aktinitlerin kendileri radyoaktif olmalarının yanında, izotop halleri de radyoaktif olarak bulunmaktadır. Doğada bulunduğu için özellikle Uranyum ve Toryum sanayi anlamında değerlendirilmektedir. Radyoaktif özellikleri nedeniyle, nükleer enerji santrallerinde elektrik enerjisi üretilmesinde kullanılan bu elementler, aynı zamanda denizaltı ve benzeri askeri araçların reaktörlerinde de güç üretiminde kullanılmaktadır.
Diğer elementler olan Plütonyum ve sonrasında gelen elementler sıklıkla sağlık sektöründe ve kanser tedavisinde kullanılmaktadır. Bunun yanında Termonükleer ısı üretimi ile nötron oluşturulması tarzında bilimsel araştırmalarda da sıklıkla kullanılmaktadır.

Aktinitlerin Önemi

Aktinitler ya da f grubu elementlerin radyo aktif özellikleri nedeniyle nükleer enerji üretimi ve nükleer tıp kanser tedavilerinde çok sıklıkla başvurulan yöntemler arasında yer almasıdır. Aktinitler, izotopları dahil olmak üzere radyo aktif özellikte olması nedeniyle, çıplak ve korumasız şekilde temas edilmemesi gereken bir özelliğe sahiptir. Doğru şekilde kullanılması halinde ciddi bir problemi ortadan kaldıracak yapıda olan bu elementler, özellikle kullanımında sonra oluşturdukları atıklar nedeniyle de ciddi çevre sorunları yaratabilecek niteliklere sahip maddelerdir.

Yorum Yap

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.