Aktiflik

Aktiflik Nedir?

Elementler atomlardan oluşmaktadır. Bu atomlar, elektron, proton ve nötron diye adlandırılan Atom Altı Partiküllerden (parçacık) oluşmaktadır. Kimyasal bir reaksiyonda aktiflik, bir atomun elektron alma ya da verme eğilimlerini gösteren bir ölçüdür. Bu ölçü periyodik cetvelde atomun konumu dolayısı ile atom yarıçapı, elektronegatifliği gibi özelliklere göre değişkenlik göstermektedir. Periyodik sistemde ve kimyada elementler 3 temel gruba ayrılmıştır. Bu gruplar metal, ametal ve yarı metaller olarak tanımlanmaktadırlar. Bir elementin aktifliğinin değerlendirilmesi için, öncelikli olarak o elementin ametal ya da metal olduğuna kanaat getirilmesi gerekmektedir. Metalik özellik gösteren elementlerin aktifliği elektron verme isteği ile doğru orantılıdır. Bir metal elementi ne kadar kolay elektron veriyor ya da bir diğer deyişle yükseltgenme enerjisi ne kadar düşükse o kadar aktiftir. Tersi olarak ametal bir element için de, elektronlarını ne kadar kolay elektron alıyorsa ya da başka bir deyişle yükseltgenme enerjisi ne kadar yüksekse o kadar aktiftir denilir.

Periyodik Sistemde Aktiflik Nasıl Tespit Edilir?

Periyodik sistem ya da cetvel tüm elementlerin nötr elektron sayıları dikkate alınarak hazırlanmış bir tablodur. Bu tablo temel üç grup elementten oluşmaktadır. Bu gruplar A, B ve Geçiş Elementlerinden (Lantanitler ve Aktinitler) oluşmaktadır. Doğada ametal özelliğe sahip olan elementlerin sayısı Hidrojen ile beraber 17’dir. Ametaller A grubu elementleri olarak C ile başlayarak soy gazlara doğru gidildikçe aktifliği artar. Metalik Aktiflik ve Ametalik aktifliğin ayrıldığı nokta da, A grubu elementleri için 4A grubu olan Karbonla başlamaktadır. 2nci periyotta bulunan karbondan soygaza giderken ametalik aktiflik, 1A grubuna doğru giderken metalik aktiflik artar. Bu durum istisnalar dışında her periyot için geçerlidir. Peki, aynı grup için durum nedir? Aynı grup için de, periyot numaraları arttıkça katman sayısı dolayısıyla da atom yarı çapı artacağı ve elektronları tutma kapasitesi de azalacağı için metalik aktiflik artar, ametalik aktiflik azalır sonucuna varırız.

Aktiflik İçin Akılda Kalıcı Püf Noktaları
1- Metal aktifliğinin en yüksek olduğu grup 1A (Alkali Metal) grubudur.
2- Ametal aktifliğinin en yüksek olduğu grup 7A (Halojenler) grubudur.
3- Aktiflik (metal ya da ametal) ne kadar yüksekse, bileşik yapma isteği de o kadar fazladır.
4- Reaksiyon halinde birden fazla element içeren bir ortamda, aktifliği en yüksek olan elementler kendi aralarında, az olanlar da kendi aralarında bileşik oluşturma eğilimi gösterir.
5- Aktiflik soy gazlar için sıfırdır.

Yorum Yap

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.